Να μη ξεχάσω να παίξω!

Μα πρώτα απ’ όλα τι σημαίνει παιχνίδι;

Είναι στις βιτρίνες το νέο παζλ; Είναι στο κουτί η κούκλα και το αυτοκινητάκι που μου φέραν στη γιορτή μου; Και τέλος πάντων, γιατί να το συζητάμε και γιατί είναι σημαντικό στην ανάπτυξη;

Ξεκινώντας λοιπόν, ας ορίσουμε το παιχνίδι!

Το παιχνίδι είναι δράση, συναίσθημα, εξερεύνηση, φαντασία. Ο ορισμός του συχνά δεν είναι ξεκάθαρος.

Τα απαραίτητα συστατικά το παιχνιδιού όμως είναι τα παρακάτω. Παρακαλώ σημειώστε!

1. Το παιχνίδι είναι εθελοντικό.
2. Είναι διασκεδαστικό και συχνά αυθόρμητο.
3. Δεν είναι απαραίτητο ότι έχει κάποιο συγκεκριμένο σκοπό.

Παρακαλώ, μην σκεφτείτε λεπτό πως το παιχνίδι είναι ασόβαρο ή ρηχό.

Απαιτεί την ενεργοποίηση των εκτελεστικών λειτουργιών του εγκεφάλου και την ανάπτυξη της δομής του,  θεμελιώνοντας κοινωνικό-συναισθηματικές, γνωστικές, γλωσσικές δεξιότητες καθώς και την ικανότητα αυτο-ρύθμισης, μας επιτρέπει δηλαδή να κυνηγάμε τους στόχους μας και να αγνοούμε τους περισπασμούς.

Το παιχνίδι εξελίσσεται μαζί με το παιδί ήδη από τις 6 πρώτες εβδομάδες της ζωής του και περνά και αυτό από αναπτυξιακά στάδια.

Εμφανίζεται με τη μορφή λειτουργικού παιχνιδιού στα βρέφη και τα παιδιά που εξερευνούν με τις αισθήσεις τους τη χρήση αντικειμένων, την επικοινωνία και την αφηρημένη σκέψη. Μεταμορφώνεται σε κινητικό παιχνίδι, όπου τα νήπια μαθαίνουν να παίρνουν ρίσκα αλλά και να προσέχουν, σε κατασκευαστικό και σε παιχνίδι με κανόνες. Ενώ παράλληλα, οι κοινωνικές δεξιότητες αλλάζουν το ελεύθερο παιχνίδι, από εγωκεντρικό σε αμοιβαίο και συνεργατικό-κοινωνικό παιχνίδι, στο οποίο τα παιδιά μιμούνται, προσαρμόζονται σε ρόλους, διαπραγματεύονται, αναπτύσσουν το διάλογο και την επίλυση προβλημάτων. Η εξέλιξη του παιχνιδιού, όπως και η εξέλιξη των δεξιοτήτων μας συνεχίζονται διαρκώς!

Το παιχνίδι μπορεί να είναι ελεύθερο ή καθοδηγούμενο (δομημένο). Μπορεί να είναι μέσα στο σπίτι ή έξω από αυτό, όπως εκείνο στο διάλειμμα του σχολείου, στο οποίο παιδιά με διαφορετική αφετηρία αλληλεπιδρούν μεταξύ τους αναπτύσσοντας φιλίες.

Όταν το παιχνίδι και ασφαλείς, σταθερές, φροντιστικές σχέσεις λείπουν από τη ζωή των παιδιών, το άγχος μπορεί να αναστατώσει την ανάπτυξη των εκτελεστικών λειτουργιών και τη μάθηση κοινωνικών δεξιοτήτων, τότε το παιχνίδι γίνεται ακόμη πιο σημαντικό.

Η νόσος του Covid-19 έχει αλλάξει την καθημερινή ρουτίνα των παιδιών, αλλά και τις ευκαιρίες τους για παιχνίδι και κίνηση.

Το παιχνίδι με τους γονείς αποτελεί τόσο μέσο ανάπτυξης δεξιοτήτων, όσο και διαχείρισης του άγχους τους! Σύμφωνα με άρθρο της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής (Yogman et al., 2018), η έμφαση για τη σημασία του παιχνιδιού θα πρέπει να συστήνεται ως μέρος «συνταγογράφησης» για μια ισορροπημένη καθημερινότητα των παιδιών.

Να μην ξεχάσω να παίξω λοιπόν!

Να μην ξεχάσω να παίξω κάθε μέρα με το παιδί μου που είναι x εβδομάδων, y μηνών ή z ετών!

Να μην ξεχάσω να παίξω με ήχους, χρώματα, υφές, ρόλου, κανόνες ή φαντασία!

Να μην ξεχάσω να παίξω αγώνες, σπιτάκι, σκάκι ή ντάμα!

Πηγές

• Ahmad, S., Ch, A. H., Batool, A., Sittar, K., & Malik, M. (2016). Play and Cognitive Development: Formal Operational Perspective of Piaget’s Theory. Journal of Education and Practice, 7(28), 72-79.
• Ghosh, R., Dubey, M. J., Chatterjee, S., & Dubey, S. (2020). Impact of COVID-19 on children: Special focus on psychosocial aspect. education, 31, 34.
• Lewis, A., Rudd, C. J., & Mills, B. (2018). Working with children with autism: an interprofessional simulation-based tutorial for speech pathology and occupational therapy students. Journal of interprofessional care, 32(2), 242-244.
• Moore, S. A., Faulkner, G., Rhodes, R. E., Brussoni, M., Chulak-Bozzer, T., Ferguson, L. J., … & Tremblay, M. S. (2020). Impact of the COVID-19 virus outbreak on movement and play behaviours of Canadian children and youth: a national survey. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 17(1), 1-11.
• Stagnitti, K., O’Connor, C., & Sheppard, L. (2012). Impact of the learn to play program on play, social competence and language for children aged 5–8 years who attend a specialist school. Australian occupational therapy journal, 59(4), 302-311.
• Tahmores, A. H. (2011). Role of play in social skills and intelligence of children. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 30, 2272-2279.
• Yogman, M., Garner, A., Hutchinson, J., Hirsh-Pasek, K., Golinkoff, R. M., & Committee on Psychosocial Aspects of Child and Family Health. (2018). The power of play: A pediatric role in enhancing development in young children. Pediatrics, 142(3).